|
علل غیبت طبقاتی کارگران در مبارزات
ضد دیکتاتوری (قسمت اول)
رامین رحیمی
غیبت طبقه کارگر ایران در تحرکات ضد دیکتاتوری سال گذشته سوال
های بسیاری را در میان جمع های کمونیست برانگیخته است.
اینکه اینک طبقه کارگر ایران در زیر شدیدترین فشارهای اقتصادی
و اجتماعی قرار دارد و جنبش کارگری در چند سال گذشته روند
صعودی ای را طی کرده است، غیر قابل انکار می باشد.
همچنین اینکه این مبارزات بخصوص در سال اخیر با رشد تصاعدی روبرو بوده که
نه تنها باعث جذب اقشار گسترده تری از کارگران به مبارزه گشته،
بلکه حتی باعث استفاده از تاکتیک های رادیکالتری در این
مبارزات شده است نیز از واقعیت هایی است که با رجوع به اخبار
حکومتی قابل دسترسی و اثبات است. اما، واقعیت غیر قابل انکار
دیگری حاکی از عدم شرکت ایشان بمثابه یک طبقه در مبارزات ضد
دیکتاتوری علیه حکومت مستبد سرمایه داری است.
حکومتی که چماق سرکوبش بدون تبعیض و بلا انقطاع بر سرو پیکر
این جنبش و بخصوص عناصر فعال و قشر آگاه آن فرود آمده است.
بازداشت های عناصر فعال جنبش کارگری و محکومیـت ایشان به
“اقدام علیه کشور” و “تشویق به شورش” و … اعدام های ناموجه
کارگران آگاه زیر لوای اتهامات دروغین “عضویت در گروه های
مسلح” و
“بمب
گذاری”، تماماً نشاندهنده یِ آنست که طبقه کارگر قربانی اصلی و
عمده ِ دیکتاتوری طبق سرمایه دار و استبداد هیئت حاکمه جمهوری
اسلامی است. با در نظر گرقتن موارد مذکور، هیچ عنصر صادقی نمی
تواند مدعی عدم وجود شرایط عینی برای پیوستن طبقه کارگر به این
مبارزات شود.
دلیل دیگری که اثبات کننده ی آمادگی شرایط برای پیوستن طبقه
کارگر بخ مبارزات ضد دیکتاتوری است، شرکت هزاران نفر از افراد
متعلق به این طبقه بصورت انفرادی در مبارزات اخیر است.
با نگاه کردن به لیست بازداشتی ها و جان باختگان خواهیم یافت
که بدنه اصلی تظاهرات های خیابانی را جوانان و فارغ التحصیلان
بیکار تشکیل می دادند. پس چرا شرکت کارگران در این مبارزات،
شکل طبقاتی و سازمان یافته به خود نگرفت و در محدوده پوپولیستی
ودنباله روانه باقی ماند؟
در این باره اگر بخواهیم به سخنان فعالان سندیکالیست جنبش
کارگری رجوع کنیم، عوامل سرکوب وحشیانه جنبش کارگری و فعالان
آن را مطرح می کنند که طبقه کارگر را از امکان دستیابی به
تشکلات مستقل خود بازداشته است.
درصورتیکه این عامل دلیل مهم دیگری برای تشویق کارگران به
پیوستن به این مبارزات است.
علت دیگری که از طرف ایشان برای توضیح عدم استقبال طبقه کارگر
از پیوستن به این مبارزات است، ادعای رهبری اصلاح طلبانی بر
مبارزه ضد دیکتاتوری است که حامیان و مروجان ثابت قدم خصوصی
سازی هستند، و در طی دوران طولانی صدارت و ریاست شان هیچ
اقدامی برای جلوگیری از تعرض سرمایه داران به حقوق کارگران
نکرده و برای الغاء قراردادهای موقت و سفید امضاء کوششی به عمل
نیاوردند و در سالهایی که اختیاردار حکومت بوده اند، از سرکوب
وحشیانه یِ جنبش کارگری پرهیز ننمودند.
گو اینکه در ادعاهای فوق بخشی از حقیقت نهفته است، اما بیان
کننده یِ عامل اصلی عدم شرکت طبقاتی کارگران در مبارزات ضد
دیکتاتوری نمی تواند باشد.
چرا که اگر عامل سرکوب را در نظر بگیریم، چگونه است که باعت
جلوگیری از مبارزه برای خواسته های قوری و جداگانه یِ کارگران
و اتخاذ تاکتیک های رادیکال، از جمله بستن جاده ها، گروگان
گرفتن مدیریت و ماشین های تولید و تصرف محل اشتغالشان نگشته
است؟ در مورد دلیل دوم مبنی بر عدم اعتماد کارگران به رهبری
جناح اصلاح طلب حکومتی در مبارزه ضد دیکتاتوری، باید سوال کرد
که چرا چنین امر مثبت و مبارکی به جای آنکه به حضور مستقل طبقه
کارگر در این مبارزات بیانجامد به کناره گیری ایشان از
مبارزاتی انجامیده که هیچ قشر و طبقه ای باندازه طبقه کارگر در
آن منفعتی ندارد؟ اینها تنفاقضاتی است که فعالان سندیکایی با
محدود بودن دیدگاهشان در ظاهر قضایا قادر به پاسخ دهی به آنها
نیستند.
اما هستند فعالان کارگری ایکه علل عدم حضور طبقه کارگر در این
مبارزات را از سطح به عمق می برند.
مثلاً رفقای “لغو کار مزدی” به درستی معتقدند که عدم شرکت
طبقاتی کارگران در مبارزات اخیر را باید در ناآگاهی طبقاتی
کارگران جستجو کرد.
کارگران به علت نداشتن آگاهی طبقاتی است که مبارزه علیه
دیکتاتوری حکومت جمهوری اسلامی را از مبارزه علیه کارفرمای خود
جدا دانسته و با اینکه حاضرند خطر خوردن چماق سرکوب حکومتی را
در مبارزه علیه کارفرمای خود بپذیرند، اما حاضر نیستند تا همین
خطر را برای شرکت در مبارزات ضد دیکتاتوری که بخش لاینفکی از
مبارزات ضد سرمایه داری است تحمل کنند.
با یافتن این علت می توان به مشکلات و نقایص دیگر مبارزات طبقاتی کارگران
نیز آگاه شد.
بخصوص، می توان به علت عدم ارتقاء مبارزات خودبخودی کارگران
علیه کارفرمایان منفرد به مبارزه سراسری و متحدانه ی طبقه
کارگر علیه نظام سرمایه داری برای پیشبرد حقوق صنفی شان در
زمینه های اقتصادی و اجتماعی، از جمله ایجاد تشکل های مستقل
کارگری نیز پاسخ داد.
پس می بینیم که سندیکالیست ها با توقف در ظاهر قضایا از ارائه
یِ راه حل مورد نیاز مبارزه طبقاتی کارگران باز می مانند.
اما از طرف دیگر، راه حل ارائه شده توسط رفقای “لغو کار مزدی”
نیز بسیار کلی بوده و در عمل تفاوت چندانی با فعالان
سندیکالیست ندارد.
راه حل رفقای “لغو کار مزدی” در مقدمه
”
اینگونه طرح گشته است:« هجوم نظام سرمایه داری به سطح معیشت
کارگران روز به روز ابعاد وسیع تری می یابد و کارگران بیش از
پیش به اعماق مرگ و نیستی رانده می شوند. در یک سوی جامعه،
انباشت عظیم ثروت را می بینیم و، درسوی دیگر، شاهد گسترش فقر و
فلاکت و بی حقوقی و سرکوب و توحش در مقیاسی بی سابقه هستیم.
شکاف طبقاتی اکنون به چنان ورطه هولناک و مرگباری تبدیل شده که
برای کارگران راهی جز جنگ مرگ و زندگی با سرمایه داری باقی
نگذاشته است.
این جنگ راخودِ سرمایه داری بر کارگران تحمیل کرده است و
خودکرده را تدبیر نیست. روزی نیست که شاهد تجمع وتحصن و اعتصاب
و راه پیمایی کارگری نباشیم.
افزون بر این، کارگران به صورت گسترده در جنبش سیاسی جاری علیه
جمهوری اسلامی که به دنبال انتخابات ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ آغازشده
است، فعالانه شرکت دارند.
با این همه و به رغم شرکت وسیع – هرچند پراکنده و نامتشکل –
کارگران در جنبش جاری و با آن که کارگران درهمه جا مطالبات
یکسانی را مطرح می کنند، مبارزات آنان هنوز به زیر یک پرچم
سراسری و ضدسرمایه داری واحد گرد نیامده است. و یکی از مهم
ترین علت های عدم شکل گیری قدرت متشکل و سراسری طبقه کارگر و
بدین سان به نتیجه نرسیدن این همه مبارزه کارگری را در همین جا
باید جست. پیداست که اگر مبارزه کارگران برای مطالبات پراکنده
و محلی به مبارزه برای مطالبات طبقاتی و سراسری واحد ارتقا
نیابد کارگران به رغم تمام جان فشانی ها و فداکاری های خود راه
به جایی نخواهند برد. گام اول برای عقب نشاندن هجوم بی امان
سرمایه به سطح معیشت کارگران برافراشتن یک پرچم یا منشورسراسری
واحد حاوی مطالبات پایه ای و ضدسرمایه داری طبقه کارگر است.
پایه ای بودن مطالبات کارگران در این منشور به دو معناست :
نخست به معنای سطح ابتدایی و نازل مطالبات کارگران ایران نسبت
به حقوق متعارف کارگران در بخشی از جهان سرمایه داری و دوم به
این معنا که این مطالبات صرفا کف و حداقل خواسته های طبقه
کارگر ایران را تشکیل می دهند.
اما مهم تر از این ها توضیح این نکته است که کارگران مطالبات
خود را از چه زاویه و با چه رویکردی مطرح می کنند. نفس طرح
مطالبه کارگران از سرمایه داران و دولت آن ها به معنای آن است
که سرمایه سرمایه داران حاصل کار و تولید کارگران است. مطالبه
کارگران از سرمایه داران از بابت هیچ چیز نیست مگر از بابت
کاراضافی ای که برای سرمایه داران انجام داده اند اما در
ازای آن هیچ چیز نگرفته اند. بنابراین، کارگران با طرح
مطالبات خود درواقع به سرمایه داران و دولت آن ها می گویند که
آنان باید این مطالبات را از محل همین کار پرداخت نشده برآورده
کنند. بدین سان، کارگران درهمان مبارزه خودانگیخته خویش نظم
سرمایه را به چالش می کشند و باید بکشند. کارگر در لحظه لحظه
زندگی خود به گونه های مختلف این مضمون ضدسرمایه داری را بیان
می کند که چرا باید من کار کنم اما دیگری بخورد؟ چرا باید
تمام ثروت جامعه را من تولید کنم اما خودم از آن کاملا بی
بهره باشم؟ این همان رویکرد و
زاویه ای است که ما به مثابه بخش کوچکی از طبقه کارگر منشور
حاضر را برمبنای آن تدوین کرده ایم. ما بر این باوریم که تحقق
مطالبات پایه ای طبقه کارگر ایران در گرو ارتقای این رویکرد
خودانگیخته سرمایه ستیز به افق خودآگاهانه مبارزه متشکل و
شورایی طبقه کارگر برای الغای کار مزدی است. از سوی دیگر، به
نظر ما، طرح مطالبات پایه ای و مبارزه جنبش طبقه کارگر برای
دستیابی به آن ها صرفا با هدف افزایش توان مادی و فکری کارگران
برای جامه عمل پوشیدن به این افق انجام می گیرد.»
ایشان سپس منشور ۲۱ ماده ای را ارائه می دهند که در محتوا هیچ
تفاوت اساسی ای با “بیانیه شماره یک شورای برگزاری مراسم روز
جهانی کارگر – سال ۸۹″ ندارد.
هر دوی این منشور و بیانیه مدعی آن هستند که باید توده های
طبقه کارگر را حول چنین درخواست های حداقلی ای به میدان مبارزه
سراسری کشاند تا کارگران از درون مبارزات خودبخودی شان به
آگاهی طبقاتی دست یابند.
پس اگر سندیکالیست ها با توقف در ظاهر قضایا به ارائه راه حل
عملی ای برای ارتقاء ضروری مبارزات طبقه کارگر نمی رسند، رفقای
“لغوکار مزدی” نیز با عدم بررسی روابط درونی “آگاهی طبقاتی
پرولتاریا” و مکانیزم مشخص دستیابی کارگران به آن، به سطح باز
گشته و نهایتاً به همانجایی می رسند که سندیکالیست ها بودند.
مرور اجمالیِ تاریخچه مبارزات طبقه کارگر
هنگامی که از آگاهی طبقاتی صحبت می کنیم،آن آگاهی است که نقش
طبقه کارگر را در این برهه از تاریخ تکامل جامعه بشری مشخص
کرده و منافع آن را در تقابل با منافع دیگر طبقات اجتماعی لحاظ
داشته و اهداف نهایی و مرحله ای و شیوه دسترسی به آنها را
ارائه دهد.
با رجوع به تاریخ حیات و مبارزاتی طبقه کارگر متوجه می شویم که مبارزه آن
برای احقاق حقوق خود و برخورداری از زندگی بهتر در مقابل
استثمار سرمایه داری از بدو ظهور این طبقه اجتماعی وجود داشته
و با آن زاده شده است.
اما، هنگام ظهور طبقه کارگر که از روستا و زمین با زور و قهر
بورژوازی کنده شده و برای گذران زندگی به مناطق صنعتی روی
آورده بود، هنوز به موقعیت جدید خود آگاه نشده و در توهمات
گذشته باقی مانده بود.
طبیعی است که رشد ذهنیت طبقه کارگر دوران گذاری را طی کرده
باشد که تاریخ مبارزاتی او بر وجود چنین دورانی صحه می گذارد.
اتحادیه و تعاونی
در آغاز بر مبنای تسلط دیدگاه فردگرایانه و مرتجعانه ی دهقانی
شاهد آن هستیم که کارگران دنیای صنعتی را مسبب دردهای خود
تشخیص داده و از آنجاییکه شاهد بودند با ظهور تکنولوژی جدید به
صف بیکاران می پیوندند و در فقر و گرسنگی فرو می روند، بصورت
فردی دست به تخریب وسایل تولیدی می زدند که اینک بر خلاف دوران
دهقانی شان مالکیت آن را نداشتند.
مدتها بطول انجامید تا طبقه کارگر به این درک برسد که تکنولوژی
صنعتی نیست که چنین موقعیتی را به ایشان تحمیل کرده است، بلکه
کارفرمایان هستند که تمامی کارگران واحد تولیدی شان را در
موقعیت و شرایط یکسان قرار داده اند.
حس همبستگی در آغاز به صورت کم کاری های جمعی و سپس به
اعتصابات واحدهای تولیدی پراکنده رسید.
در اواخر قرن هیجدهم و آغاز قرن نوزدهم پیشگامانی از طبقه
کارگر بوجود آمدند که به درک هم طبقه بودن کارگران رسیده و
آغاز به سازماندهی سندیکا ها پرداختند.
این سندیکاها در آغاز در رشته های مختلف صنعتی ظاهر گشتند و
رفته رفته بصورت اتحاد جغرافیایی و سپس سراسری طبقه کارگر
انجامیدند.
البته سرمایه داران نیز در مقابل این تحرکات ساکت نمانده و از
کلیه امکانات خود برای سرکوب کارگران بهره برداری کردند.
قوانین ضد اتحادیه گری بسیار خشنی وضع نموده و از طریق دستگاه های سرکوب
حکومتی و چماقداران خصوصی به تقابل متقابل پرداختند.
فعالان اتحادیه ای شناسایی شده به بند و زنجیر کشیده می شدند و
یا در کوچه و پس کوچه ها مورد ترور قرار می گرفتند.
هر اعتصاب دستجمعی ای با خشونت و سرکوب تمام عیار روبرو می گشت
و هر تشکل مستقل کارگری غیرقانونی محسوب گشته و مورد سرکوب و
تلاشی قرار می گرفت.
در این دوران ها اتحادیه ها بصورت مخفی تشکیل می گشتند و
فعالیت می کردند.
نتیجتاً از لحاظ شمار اعضا بسیار کم تعداد بودند.
اما، در آغاز قرن نوزدهم، بخشی از سرمایه داران به این واقعیت
پی می بردند که شرایط زندگی طبقه کارگر به نفع ایشان نمی باشد.
ایشان که قشر نوظهور بورژوازی صنعتی بودند و متوجه گشته بودند
که طبقه کارگر صرفاً تولید کننده ی کالاها نبوده بلکه نقش
خریدار و مصرف کننده ی تولیدات را نیز دارا می باشد و تا
زمانیکه بورژوازی ملاک عمده درآمد ایشان را از طریق اجاره
منازل و قیمت بالای محصولات کشاورزی و غذایی تصاحب می کند،
کارگران قدرت خرید محصولات ایشان را ندارند، همراه با تضاد
منافع دیگری، از قبیل بالا بودن تعرفه های گمرکی واردات و بسته
بودن بازارهای جهانی به علت سیاست های حمایتی از بازار داخلی و
بخصوص غلات و … در مقابل بورژوازی ملاک قرار گرفتند.
ایشان در آغاز سعی کردند تا از طریق انتخابات آزاد به درون
سیستم حاکمه نفوذ کنند تا بتوانند اصلاحات لازم برای رشد صنعت
و تأمین منافع خود را عملی سازند.
اما بزودی متوجه گشتند که انحصار قدرت بورژوازی سنتی از طریق
قانون انتخابات و قوانین دیگری اعمال می شود که هر دری را به
روی ایشان برای سهم بردن از قدرت می بندد.
در اینجا بود که نمایندگان فکری این قشر که با نام “رادیکالها”
(بورژوا رادیکال – لیبرال رادیکال) معروف بودند، با اینکه
خواهان حفظ نظام سرمایه داری و دیکتاتوری طبقاتی سرمایه داران
بودند، متوجه گشتند که بدون نیروی طبقاتی کارگران و ترساندن
بورژواهای سنتی از وقوع انقلاب قادر به شکستن انحصار حکومتی
ایشان نمی باشند.
به همین علت، از راه های زیرکانه یِ پارلمانی استفاده کرده و
با تصویب قوانین تعزیری ملایم تری برای اتحادیه گران، برای مدت
بسیار کوتاهی هزینه اتحادیه گری را پایین آوردند.
اما همین فرجه زمانی کوتاه کافی بود تا با علنی شدن فعالیت اتحادیه گرایان،
اتحادیه های سراسری و پر تعداد تشکیل و توسعه یابند.
به سرعت نفوذ و فدرت این اتحادیه ها به حدی شد که حکومتیان
دیگر قادر به برگرداندن ایشان به خفا نبودند.
البته، بورژوا رادیکال ها، پس از استفاده بردن از نیروی کارگران برای عقب
نشاندن بورژوازی سنتی و شکستن انحصار حکومتی ایشان، بر خلاف
قولهایی که به کارگران داده بودند عمل کرده و در مصالحه با
رقیب هم طبقه خود، قانون انتخاباتی را به تصویب رساندند که
هیچگونه محلی برای اعمال قدرت قانونی برای طبقه کارگر نماند.
در این زمان بود که اشکال نوین سازماندهی طبقاتی کارگران، یعنی
اتحادیه ها و سندیکاها بمثابه ارگان های تدافعی طبقه کارگر از
اجحافات سرمایه داری و برای فروش گران قیمت تر نیروی کار طبقه
کارگر به شکل کامل خود رسیدند.
اما هنوز اقداماتی برای بالا بردن کارایی کارگران و قدرت خرید
ایشان باقی بود تا بورژواهای صنعتی را به اهداف خود برساند.
در این زمینه از یکسو، نمایندگان تازه وارد ایشان در پارلمان
به تصویب قوانینی پرداختند که قیمت غلات و دیگر مواد خوراکی را
پایین آورد.
و از طرف دیگر، بورژوا سوسیالیست ها، بویژه “اوئنیسم”
(هواداران سوسیالیست تخیلی رابرت اوئن) مستقیماً درگیر
اقداماتی برای بالا بردن استاندارد زندگی و بهتر کردن شرایط
کاری طبقه کارگر شدند.
بوجود آمدن و توسعه یِ “تعاونی های مصرف” از جمله این اقدامات بود.
در عین حال، بالا بردن سطح زندگی کارگران نمی توانست از جیب سرمایه داران
بیرون می آمد.
پس از آنجاییکه سرمایه داری صنعتی دوران جوانی و شکوفایی خود
را می گذراند، رابرت اوئن قادر گشت تا شیوه هایی در مدیریت
طراحی کند که در عین کارایی و در نتیجه استثمار بیشتر طبقه
کارگر، سطح زندگی ایشان را نیز بالاتر ببرد.
اولین حزب سیاسی طبقه کارگر
دخالت دادن طبقه کارگر در امور سیاسی توسط بورژوا-لیبرالها
باعث شد تا بسیاری از فعالان کارگری متوجه اهمیت سیاست در
زندگی شان شوند و خیانت لیبرال رادیکال ها به کارگران باعث شد
تا ایشان به از توهم داشتن منافع مشترک با سرمایه داران بیرون
آمده و به لزوم استقلال سیاسی طبقه کارگر پی ببرند.
نتیجتاً گروهی از کارگران لندن با طرح منشوری (چارت) ۶ ماده ای
که قکر می کردند برآورده کننده ی منافع طبقه کارگر می باشد،
اولین تشکل مستقل سیاسی کارگران را سازمان دادند. با رجوع به ۶
ماده مطروحه می بینیم که علیرغم تشکیل تشکلی مستقل، فعالان
کارگری موسس آن همان اهدافی را دنبال کردند که در مبارزات
مشترکشان با لیبرال رادیکالها بعنوان اهداف عمومی پذیرفته
بودند. ( ۱) نتیجه آنکه، با وجود داشتن تشکلی مستقل و جلب
میلیون ها کارگر در پشتیبانی از آن، به علت نبود آگاهی طبقاتی
به جایگاه مستقل طبقه کارگر در دوران سرمایه داری و نقش تاریخی
طبقه کارگر و منافع و اهداف مشخص طبقاتی آن در این دوران،
نهایتاً از اهداف و شیوه هایی استفاده کردند که باز هم دنباله
روی از منافع بورژوازی محسوب می گشت.
به همین دلیل نیز جنبش چارتیستی طبقه کارگر با رویکرد مجدد
لیبرال رادیکالها به این طبقه، از نظر سیاسی منحل گشت و با
سرکوب خونین رهبران و فعالان آن توسط هیئت حاکمه ای که اینک
لیبرال رادیکالها را نیز در خود جای داده بود، عملاً و رسماً
با شکست مواجه شد.
سوسیالیسم علمی
در بهبهه جنبش چارتیستی بود که سندی با عنوان “مانیفست حزب
کمونیست” انتشار یافت.
این سند بر مبنای درک علمی ای که نتیجه مطالعه ی کارل مارکس و فردریش انگلس
، دو تن از انقلابیون سوسیالیست آلمانی، از چگونگی تکامل جوامع
بشری، جایگاه روابط و مناسبات تولید و نقش مبارزه طبقاتی در
این روند و بخصوص مکانیزم و دینامیزم موجود در روابط و مناسبات
سرمایه داری، تهیه شده بود.
در این سند، جایگاه طبقه کارگر در تقابل با نظام طبقاتی سرمایه داری بعنوان
تنها طبقه انقلابی در این مقطع از تکامل جامعه بشری منظور گشته
بود.
همچنین، نتایج علمی این تقابل طبقاتی نیز مورد بررسی قرار داشت.
ما اینک به جزئیات آن نمی پردازیم، اما بخشی از آن را که چگونگی دستیابی
طبقه کارگر به آگاهی مستقل طبقاتی را تشریح کرده در زیر می
آوریم:
«بطور کلى تصادماتى که در درون جامعه کهن وجود دارد از بسیارى
لحاظ به جریان رشد پرولتاریا مساعدت مینماید. بورژوازى در حال
مبارزه بلاانقطاع است؛ در آغاز بر ضد اشراف، سپس علیه آن
قسمتهایى از بورژوازى که منافع آنها با پیشرفت صنایع متضاد است
و بطور دائم علیه بورژوازى همه کشورهاى بیگانه.
طى همه این مبارزات بورژوازى ناگزیر است از پرولتاریا استمداد
کند و وى را به یارى طلبد و بدین سان او را به عرصه جنبش سیاسى
بکشاند. بنابراین این خود بورژوازى است که به پرولتاریا عناصر
آموزش خود را میدهد، به عبارت دیگر سلاح ضد خویش را در اختیار
وى میگذارد.
و اما بعد، چنانکه دیدیم ترقى صنایع قشرهاى تام و تمامى از
طبقه حاکمه را به داخل پرولتاریا میراند و یا لااقل شرایط
زندگى آنها را دستخوش تهدید قرار میدهد. اینان نیز به میزان
زیاد، عناصر آموزش را براى پرولتاریا همراه میآورند.
سرانجام، هنگامى که مبارزه طبقاتى به لحظه قطعى نزدیک میشود،
جریان تجزیهاى که در درون طبقه حاکمه و تمام جامعه کهن انجام
میپذیرد، چنان جنبه پرجوش و شدیدى بخود میگیرد که بخش کوچکى از
طبقه حاکمه از آن روگردان شده به طبقه انقلابى، یعنى طبقهاى
که آینده از آن اوست، میپیوندد. به همین جهت است که مانند
گذشته، که بخشى از نجباء بسوى بورژوازى میآمدند، اکنون نیز
قسمتى از بورژوازى و یا عدهاى از صاحبنظران بورژوازى که
توانستهاند از لحاظ تئورى به درک جنبش اجتماعى نائل آیند، به
پرولتاریا میگروند. » ( ۲
)
همانطور که در مرور تاریخچه مبارزات کارگری دیدیم، طبقه کارگر
از درون مبارزه طبقاتی خود تنها به درک لزوم اتحاد علیه
کارفرمایان برای بهبود شرایط زندگی و کار خود رسید.
این سوء استفاده سرمایه داران از تضاد منافع پرولتاریا در رقابت درونی خود
بود که کارگران را به عمل سیاسی کشاند و زمینه تجربه مستقیم و
جمعی ایشان را در این زمینه مهیا ساخت. باز هم دیدیم که این
تجربه، باعث پی بردن فعالان کارگری به لزوم استقلال سیاسی شان
در همان چارچوب های تعیین شده سرمایه داران گشت. برای ارتقاء
کامل مبارزات کارگران بمثابه ی مبارزات یک طبقه مستقل انقلابی،
نیاز به آگاهی ای بود که در طی تکامل جنبش سوسیالیستی
روشنفکران بورژوازی و توسط عناصری از همین قشر کشف شده و در
اثر “جریان تجزیه یِ درونی طبقه حاکم” از طریق پیوستن و آموزش
به طبقه کارگر منتقل گشت.
طبقه کارگر تنها زمانی از یک نیروی بالقوه انقلابی به طبقه ای
مستقل انقلابی تبدیل می گردد که مسلح به برنامه ای سیاسی –
اقتصادی و اجتماعی طراحی شده بر مبنای اصول سوسیالیسم علمی شده
باشد.
من در مطلب
”
درباره پرولتاریا و راه پیش رو ” بر روی اهمیت این عامل
پافشاری کردم. ( ۳) « پس سوأل تحمیل شده در چنین شرایطی این
نیست که آیا طبقه کارگر را باید به جدالی نا برابر و محکوم به
شکست دعوت کرد یا نه؟ بلکه اینست که آیا طبقه کارگر باید به
میل خود به قربانگاه رفته و به صورت
«مسالمت
آمیز» گردنش را در خدمت قصاب بگذارد؟ یا اینکه باید خود را
آماده جدال کند؟ و اگر هستند گروهی از کمونیست ها که معتقد به
لزوم جدال طبقاتی می باشند، آیا باید این جدال را محدود به
تاکتیک های تدافعیِ و بی حاصل سازند؟ و یا اینکه تمامی کوشش
خود را به کار گیرند تا طبقه کارگر را در این جدال به پیروزی
برسانند؟ در این نقطه است که ما به ضرورت و یا عدم ضرورت اتخاذ
استراتژی و تاکتیک انقلابی می رسیم. و در همین نقطه است که ما
باید گفته ی مارکس را به خاطر بیاوریم که می گفت: طبقه کارگر
یا انقلابی است یا هیچ چیز نیست!
واقعیت نیز این گفته را تصدیق می کند. اگر ما کمی واقع بینانه
به دور خود نگاه کنیم و اقشار مختلف کارگری را در نظر بگیریم،
آن را آلوده به انواع نظریات ارتجاعی می یابیم. گزارشات میدانی
نشان می دهد که بخشی بسیار کوچکی از کارگران توسط حکومت
دیکتاتوری اسلامی خریداری شده و در لباس های شخصی و فرم بسیج
به سرکوب مبارزات توده ای می پردازند. آن سرباز و یا کادر
تهتانی نیروهای سرکوبگر و پلیس نیز جزئی از طبقه کارگر تعریف
می شود. اعضای شوراهای اسلامی کار نیز از اعضای طبقه کارگر می
باشند که در زمانی جاسوسی آنها را در واحدهای تولیدی می
کردند(البته اکنون می بینیم که با قدری تغییر، نگرانِ دستمزدها
و شرایط زندگی شان نیز شده اند و گهگاه اعتراضاتی هم می کنند).
بازهم این بخشی از کارگرانند که تحت تأثیر دیدگاه های محدود
نگر بورژوازی قرار گرفته و نا آگاه به حقیقت تاریخی، جایگاه و
نقش شان در مبارزه طبقاتی را محدود به مبارزه برای فروش گران
قیمت تر نیروی کارشان به بورژوازی کرده اند. برخی از این
دیدگاه ها بصورت عریان مدافع “غیر قابل تغییر بودن” شرایط
اجتماعی و سیاسی می باشند. اما، برخی دیگر، با پوشیدن لباس های
سرخ و ژست های “کمونیستی”، مانند حزب توده و اکثریت و …، همان
باور را تبلیغ می کنند.
در سطح جهانی نیز اوضاع تغییر چندانی با ایران ندارد. برخی از
فاشیست ترین عوامل بورژوازی از کارگرانند. در کشورهای غربی،
قشرهایی از طبقه کارگر از جمله نژاد پرستان دو آتشه و مذهبی
های متعصب و ناسیونالیست های کور می باشند. اینها همان اقشاری
از کارگرانند که در مواقع ضروری، بنابر نیازهای کارفرمایان و
حکومت های سرمایه دار به جان کارگران انقلابی و مهاجر می
افتند. در دیگر کشورهای جهان نیز اوضاع طبقه کارگر به همین
گونه است و تفاوت چندانی با ما ندارد.
پس ما با جرأت می توانیم به کلمات مارکس اضافه کنیم که «طبقه
کارگر یا انقلابی است و یا ضد خود است!»
مارکس در نامه ی خود به شوایتزر توضیح می دهد: « همانطور که
حزب بورژوائی در پروس با باور به اینکه با آغاز “دوران جدید”
دولت به لطف شاهزاده نایب السلطنه به دامنش می افتد خود را بی
اعتبار ساخت و در وضعیت خوار کنونی قرار گرفت، به همین ترتیب
حزب کارگران خود را حتی بی اعتبار تر خواهد ساخت اگر که تصور
کند دوران بیسمارک یا هر دوران پروسی دیگری توسط لطف شاهانه
سیب طلایی را در دهانش خواهد گذاشت. شکی نیست که توهم بد یُمن
لاسال به اینکه یک دولت پروسی با اقداماتِ سوسیالیستی (در
اوضاع) دخالت خواهد کرد،به یأس و نا امیدی ختم خواهد شد. این
را آینده نشان خواهد داد. . اما خوشنامیِ و آبروی حزب کارگران
به این بستگی دارد که قبل از اثبات تو خالی بودنِ این توهم، آن
را طرد سازد. طبقه کارگر یا انقلابی است یا هیچ چیز نیست.»
ادامه دارد
…
(1) اهداف ششگانه چارتیست ها از قرار زیر بود:
1. حق داشتن نماینده برای همه مردم و تقسیم انگلستان به دویست منطقه
انتخاباتی با جمعیت برابر.
2. تجدید سالیانه پارلمان.
3. رأی عمومی برای همه مردان ۲۱ سال به بالا که از ۶ ماه قبل حوزه
انتخاباتی مربوطه ساکن بوده اند.
4. الغاء شرط ثروت در مورد فعالیت های انتخاباتی.
5. رأی مخفی از طریق صندوق آرا.
6. پرداخت مستمری برای نمایندگان و کارکنان پارلمان.
(2) مانیفست حزب کمونیست ،فصل اول، بورژواها و پرولتارها
(3) درباره پرولتاریا و راه پیش
رو، بسوی انقلاب شماره ۲۹ ، ص اول
آخرین مطالب
|
